زنان در ایران

از ویکی‌گفتاورد
پرش به: ناوبری، جستجو

«زنان در ایران» موضوعی است که درباره تاریخ، سهم، جنبه و نقش زنان ایرانی بحث می‌کند.

Colored dice with white background
مردم [ایران] زنده هستند و فقط زندگی نمی‌کنند... من به آن‌ها احترام می‌گذارم، به‌ویژه به زنان. زنان ایرانی بسیار قدرتمند و شجاع هستند. مریم کشاورز
Colored dice with checkered background
فعالیت‌های اجتماعی زنان باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد ... چه اشکالی دارد که مشکلات و مسائل زنان از طریق سینما بازگو شود؟جمیله شیخی
Colored dice with checkered background
زنان باید دارای فرصت برابر، مصونیت برابر و حقوق اجتماعی برابر [با مردان] باشند. حسن روحانی
Colored dice with checkered background
زن ایرانی می‌تواند هنر، توانایی‌ها و هویتش را هر کجای دنیا ثابت کند. فرزانه اسعدی
Colored dice with checkered background
تجلیلِ واقعی از زنان این است که برای بهبودِ زندگی آنان راهکارهای مناسب را بیابیم و با کمکِ خودِ آنان، آن راهکارها را عملی کنیم. محمد خاتمی
Colored dice with checkered background
دنیا در حال پیشرفت است. در این پیشرفت، هم زنان و هم مردان سهیم هستند و دیگر نمی‌توان انسان‌ها را محصور کرد... نباید فرق جنسیتی درنظر گرفته شود بلکه باید قابلیت‌ها، استعدادها و مطالعات انسان‌ها مطرح شود. فاطمه مقیمی
Colored dice with checkered background
اگر می‌خواهیم که صددرصد با سوادی در مملکت باشد، اگر می‌خواهیم که کارگر حرفه‌ای کارآ داشته باشیم، اگر می‌خواهیم که مردم در توسعه شریک باشند و مسایل دیگر، باید به زنان توجه کنیم چرا که نصف جمعیت زنان هستند و این نصف جمعیت نیمه‌ای است که نیمه دیگر را آموزش می‌دهد.مهناز افخمی
Colored dice with checkered background
حضور بانوان در ورزشگاه و سایر مجامع حرمت ذاتی ندارد ولی چون شرایط فیزیکی و اخلاقی مطمئن و مناسب شأن و حریم بانوان ارجمند در ورزشگاه‌ها فراهم نیست، حضور آنان بصلاح آنان و جامعه نیست؛ زیرا ممکن است بانوان امنیت اخلاقی لازم را نداشته باشند و حریم آنها حفظ نشود ...مشکل آن است که شرایط مساعد فرهنگی و فیزیکی برای حضور بانوان فراهم نیست. علی‌اکبر رشاد
Colored dice with white background
Colored dice with checkered background
Colored dice with checkered background
Colored dice with checkered background
Colored dice with checkered background
Colored dice with checkered background
Colored dice with checkered background
Colored dice with checkered background
Colored dice with checkered background
Colored dice with checkered background

گفتاوردها[ویرایش]

متن پُررنگ، متنی است که برای تصاویر به‌کار رفته است.

  • «آنچه امروز مشکل زنان است، فرهنگ مردسالارانهٔ غالب بر جامعهٔ ایران است، نه مذهب اسلام. چون اسلام دین برابری و مساوات است»
  • «در آستانهٔ انقلاب نامبارک، رشته‌ای، حرفه‌ای و عرصه‌ای از زندگی اجتماعی ایران نبود که بر زنان ایران گشوده نشده باشد. در این مورد ایران از همهٔ کشورهای با اکثریت مسلمان در جهان پیشرفته‌تر بود. در مورد حقوق و آزادی‌های جوامع غیرمسلمان ایران نیز چنین بود. از مقام‌های بالای سیاسی که بگذریم، پیروان همهٔ ادیان از همان حقوق و آزادی‌هایی برخوردار بودند که ایرانیان مسلمان.»
  • «برخی فکر می‌کنند به محض این که زن از در خانه خارج شد عرش اخلاق و عفت عمومی به لرزه درآمده است، چرا این‌چنین می‌اندیشند؟ زنان خود پاسدار عفت جامعه هستند. امروز زنان ما در تمام صحنه‌ها با وقار، با کرامت، با شخصیت و با عفاف همانند مردان فعالیت می‌کنند. زنان باید دارای فرصت برابر، مصونیت برابر و حقوق اجتماعی برابر باشند
  • «ما طبق معیارهای اصیل اسلامی، نه مرد را جنس اول می‌دانیم و نه زن را جنس دوم. زن و مرد را در برابر یکدیگر نمی‌بینیم، زنان در کنار مردان و هر دوی آنها عین هم و مانند هم دارای مقام و کرامت انسانی هستند. نه زن برتر است و نه مرد بالاتر. نه این فرودست و نه آن فرادست است. نه این دون است و نه آن عالی است. هر دو من نفس واحده هستند.»
  • «هنوز این فکر غلط اسراییلیات در جامعه ما هست، عده‌ای زن را به عنوان عروسک تلقی می‌کنند که بسیار غلط است و عده‌ای هم مظهر حرکت شیطانی تلقی می‌کنند وتمام مشکلات را به زنان برمی‌گردانند.»
  • «ایجاد امنیت اخلاقی و اجتماعی با ایجاد دلهره در دل دختران، شایسته انقلاب اسلامی و ایران نیست.»
  • «زنان در انتخاب فعالیت و سرنوشت و همچنین پوشش خود با رعایت موازین آزادند؛ و تجربهٔ کنونی فعالیت‌های ضد رژیم شاه نشان داده است که زنان بیش از پیش آزادی خود را در پوششی که اسلام می‌گوید یافته‌‏اند.»
  • «وظیفهٔ زن‌ها انسان‌‏سازی است. اگر زن‌های انسان‌‏ساز از ملت‌ها گرفته بشود، ملت‌ها شکست خواهند خورد. زن‌ها هستند که ملت‌ها را تقویت و شجاع می‌‏کنند… زن باید در سرنوشت خودش دخالت داشته باشد.»
    • روح‌الله خمینی ۱۳/۱۲/۱۳۵۷، سخنرانی در قم، مدرسهٔ فیضیه، منبع:صحیفه امام خمینی، جلد ۶
  • «همان طوری که مرد باید از فساد اجتناب کند، زن هم باید از فساد اجتناب کند. زن‌ها نباید ملعبهٔ دست جوان‌های هرزه بشوند. زن‌ها نباید مقام خودشان را منحط کنند و خدای ناخواسته بَزَک کرده بیرون بیایند و در انظار مردم فاسد قرار بگیرند. زن‌ها باید انسان باشند و تقوا داشته باشند. زنها مقام آن‌ها کرامت دارند و اختیار دارند؛ همان طوری که مردها اختیار دارند.»
    • روح‌الله خمینی ۱۳/۱۲/۱۳۵۷، سخنرانی در قم، مدرسهٔ فیضیه، منبع:صحیفه امام خمینی، جلد ۶
  • «اگر دولتی در کشورمان حاکم شود که انسان را شهروند ببیند و شهروند را اعم از زن و مرد یکسان مورد توجه قرار دهد و آنها را صاحب حق و حقوق قانونی بداند به زنان با دیدی متفاوت نگاه نمی‌کند. فراتر از اعداد مهم این است که در حوزه سیاست چه نگرشی به زنان حاکم است.»
  • «زنان عملاً احساس فرودستی می‌کنند و احساس می‌کنند که جنس دوم هستند. آنچه برای زنان مهم است عمل دست‌اندرکاران است نه اینکه در منزلت و کرامت زنان سخن برانند.»
  • «باید بتوانیم سلسله مراتب نیازهای زنان را به درستی مورد ارزیابی قرار دهیم حق انتخاب آزاد زنان و من جمله پوشش آنها از این جمله است. انسان‌ها حق دارند پوشش خود را انتخاب کنند و من جمله به اقتضای شرایط هم توجه کنند. وقتی خواستم بدون چادر به مجلس بروم یکی از خانم‌ها گفت اگر بیاید او را می‌زنیم در حالی که چادر هیچ‌گاه الزام اسلام نبوده است اما باید توجه کرد از این مسئله به چه میزان به عنوان ابزار برای دسترسی به مسائل سوء استفاده شده است.»
  • «اگر می‌خواهیم که صد در صد با سوادی در مملکت باشد، اگر می‌خواهیم که کارگر حرفه‌ای کارآ داشته باشیم، اگر می‌خواهیم که مردم در توسعه شریک باشند و مسایل دیگر، باید به زنان توجه کنیم چرا که نصف جمعیت زنان هستند و این نصف جمعیت نیمه‌ای است که نیمه دیگر را آموزش می‌دهد.»
  • «همین الان قوانین ایران در زمینه زن، ابتدایی‌ترین قوانینی است که ما در سطح دنیا داریم، غیر از سودان و عربستان سعودی، کمتر مملکتی است که قوانینی در این سطح داشته باشد.»
  • «در سطح حقوق و قوانین، ایران یکی از عقب افتاده‌ترین ممالکی است که وجود دارد و از نظر فشارهایی که بر زنان وارد می‌شود و محدودیت‌هایی که وجود دارد، بیشترین محدودیت را دارند، ولی از نظر نقش زنان به عنوان فرد یا به عنوان گروه‌هایی که مستقل از این شرایط سعی می‌کنند، یکی از پیشرفته ترین‌ها هستند. البته باید بگویم زنان فعال ایران، الان خیلی بهتر از روشنفکران و محققینی که در خارج کار می‌کنند یا در گذشته فعال بودند، تاریخ خود را درک می‌کنند و به آن نظر مثبت دارند.»
  • «همه می‌دانیم که از زن زیاد تجلیل کرده‌اند و کلمات ستایش‌آمیزِ فراوانی دربارهٔ او گفته‌اند… تجلیلِ واقعی از زنان این است که برای بهبودِ زندگی آنان راهکارهای مناسب را بیابیم و با کمکِ خودِ آنان، آن راهکارها را عملی کنیم
    • محمد خاتمی سخنرانی به مناسبت سالروز میلاد حضرت زهرا، استادیوم شهید شیرودی تهران، ۲۶/۷/۱۳۷۶، برگرفته از کتابِ «زنان و جوانان، نشرِ طرحِ نو، ۱۳۸۸، ص ۱۵

«اگر قرار شود یک مدیر توانای زن داشته باشیم او باید تحصیل کند، بتواند فعالیت کند و برای رشد خود کارگاه داشته باشد و مدیریت را تمرین کند. باید ابتدا زمینه‌های حضور را در عین حفظ موازین فراهم کرد و آنگاه گفت که آیا زنان در علم یا زمینه‌های دیگر از مردان رشد بیشتری دارند یا خیر؟»

«زن هم حق رشد دارد و دیگر اینکه زمینه‌های رشد آنان در جامعه فراهم شود؛ در عین حال نگاه ما به خانواده هم خواهد بود و نقش زن بسیار مهم است و یادمان نرود که برای یک خانواده خوب، مردان هم تکالیفی دارند تا خانواده مستقر شود.» «نکته مهم این است که جامعه ما و نظام ما اسلامی است و از معارف دینی بیشتر به جنبه فقه و شریعت توجه می‌شود. البته شریعت مهم است، اما همه دین نیست و بیشتر مربوط به ظواهر می‌شود. اینجاست که نقش فقیهان در فعال‌شدن زنان و مردان جامعه و تعیین جایگاه آنان و امکان رشد آنها، مهم است.»

«آیا نیاز مهم ما حاکم‌شدن این روحیه عاطفی بر جهان نیست؟ آیا جهان امروز نیازمند روحیه زنانه برای دفع خشونت و ایجاد صلح و همزیستی نیست؟ اتفاقاً حضور زنان در مدیریت‌ها و مسوولیت‌ها می‌تواند زندگی بشر را لطیف و مهربانانه‌تر کند؛ البته نه به این معنا که در مدیریت فقط زنان حضور داشته باشند، بلکه مردان هم باشند؛ البته این دیدگاه با فمینیسم به معنای امروزی آن متفاوت است.»

  • «موسیقی، زن و مرد نمی‌شناسد و بسیاری از هنرمندان شایسته ما در میان زنان هستند. نباید شاهد باشیم در برخی از استان‌ها جلوی زنان نوازنده گرفته می‌شود و امیدوارم این مسئله در وزارت ارشاد پیگیری شود.»
  • «زنان، شکوفاکنندگان حیات بشری هستند؛ و مادران زیباترین تجلّی محّبت و حمایت خداوند… مگر نه این است که شهیدان، در دامان مادران خود پرورش یافته‌اند و با پشتیبانی خواهران و همسران خود به جبهه‌ها رفته‌اند. مگر نه این است که بسیاری از افراد موفق در توضیح و توجیه موفقیت خود بعد از خدواند به مادران و پدران خود اشاره می‌کنند. بی‌توجهی به زنان، یعنی نادیده گرفتن نیمی از جامعه.»
  • «پستی نسوان ایران جمله از بی‌دانشی است// مرد یا زن، برتری و رتبت از دانستن است .»
  • «مردم (ایران) زنده هستند و فقط زندگی نمی‌کنند. هر طعم کوچک آزادی برای آن‌ها هزاران بار شیرین تر است. من به آن‌ها احترام می‌گذارم، به ویژه به زنان. زنان ایرانی بسیار قدرتمند و شجاع هستند
  • «به نظر می‌رسد در سال‌های اخیر حضور زنان در عرصه‌های فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و حتی انتخابات پر رنگ‌تر از مردان بوده است، همچنان که ما در عرصه‌هایی نظیر آموزش عالی بالاترین رتبه‌های علمی را در بین زنان مشاهده می‌کنیم و بر اساس آمار بیش از ۶۸ درصد دانشجویان ما را در دانشگاه‌ها زنان تشکیل می‌دهند که این موضوع بیانگر مشارکت روزافزون زنان در عرصه‌های اجتماعی است.»
  • «یکی از علل حضور دختران در دانشگاه‌ها مدرک‌گرایی، کسب موقعیت و شخصیت اجتماعی است که در ازدواج و در مراحل بعدی زندگیشان می‌تواند تأثیرگذار باشد. بر همین اساس حضور و مشارکت زنان در اجتماع نه تنها روندی نزولی ندارد بلکه روندی صعودی دارد.»
  • «البته میزان اشتغال زنان در جامعه روند صعودی نداشته است زیرا ما عمدتاً اشتغال را در بخش خصوصی تعریف کرده‌ایم، اشتغال در بخش خصوصی برای زنان با مشکلات خاص خود همراه است و بچه‌داری و همسرداری زنان در مقایسه با مردان مانع از فعالیت بیشتر این قشر می‌شود از این جهت ممکن است که حضور زنان در مشاغل کمتر از مردان باشد.»
  • «متأسفانه در جامعه ما نقش مادری و خانه‌داری کار و شغل محسوب نمی‌شود در حالی که اگر ما نقش مادری، فرزند داری و تربیت فرزند که یک مسئله بسیار مهم و حائز اهمیت است را کار و شغل در نظر بگیریم و آن را به عنوان فعالیت زنان تلقی کنیم یقیناً فعالیت زنان چند برابر فعالیت مردان در جامعه خواهد بود.»
  • «... جمعیت غیرفعال اقتصادی زنان که بخش اعظم آن را زنان خانه‌دار تشکیل می‌دهند، نزدیک ۸۷ درصد است، بدون آنکه برنامه خاصی برای غنی‌سازی اوقات فراغت آنها مدنظر باشد..»
  • «۷۸ درصد زنان ایران از نظر اقتصادی غیرفعال هستند، ۲۰ میلیون زن خانه‌دار در کشور وجود دارند که در سرشماری‌ها خود را بیکار معرفی می‌کنند و همچنین زنان کشاورز که بیشترین فعالیت را انجام می‌دهند اما خود را بیکار معرفی می‌کنند. بر این اساس نرخ اشتغال زنان در جامعه ۱۲٫۶ درصد است.»
  • «... چه اشکالی دارد که مشکلات و مسائل زنان از طریق سینما بازگو شود؟»
  • «... رعایت موازین اسلامی سبب شده تا فعالیت‌های اجتماعی برای زنان، در سرتاسر کشور عمومیت پیدا کند.»
  • «دنیا باید بداند که پس از انقلاب، زنان ایرانی در هر زمینه‌ای به پیشرفت دست یافتند… زن ایرانی می‌تواند هنر، توانایی‌ها و هویتش را هر کجای دنیا ثابت کند
  • «بحث حجاب و پرده‌پوشی به‌معنای چادرپوشیدن زنان یا بلند و کوتاه‌بودن آستین پیراهن مردان، مطرح نیست. بحث در پرده و حجاب زندگی‌کردن است تا مثلاً آبروی یک فرهنگ یا یک شخص حفظ شود. حالا اینکه آبروی شخصی و عمومی در جامعه ما چگونه تعبیر می‌شود، خود یکی از معضلات جدی پیش روست که خیلی‌ها گرفتارش شده‌اند»
  • «همه ما تجربه نوع رفتار و کردار و گفتار خودمان را در داخل خانه با مادر و خواهر و همسر و فرزندان و بیرون از خانه در محل کار با رؤسا و دیگر دوستان داریم. دروغ پشت دروغ به‌دلیل ترس‌های آشکار و پنهان جزء خصیصه‌های ثانوی ما شده است. نیروی بسیاری صرف می‌شود تا مردم را بین مردم موجه جلوه دهیم. حالا تعریف و تمجید موجه در جامعه به چه معناست که این همه بی‌راهه و کج‌راهه می‌رویم تا نشان دهیم راهی صراط مستقیم هستیم، خدا می‌داند. اغلب فروتن نیستیم اما اصرار به تواضع داریم. زن و مرد هم ندارد. حاصل پذیرش این همه دغل‌بازی عادی‌سازی‌شده چیزی نیست جز انباشت دروغ‌های کوچک و بزرگ و سپس انحراف‌های اخلاقی بیشتر در خانواده‌ها و سپس اجتماع.»
  • «عشق مرد و زن نمی‌شناسد. با این وجود عشق گزینه نخست زن هاست و برای مردان می‌توان ابتدا ویژگی‌های دیگری را برشمرد. در متون دینی، ادبیات جهان و دنیای نمایش، همیشه این زن‌ها هستند که عشق را نمایندگی می‌کنند. عشق در نهاد زن گذاشته شده است که نمونه بارز آن حس مادری است. این ویژگی زن است و نه دلیل برتری او بر مرد… اینکه خدا عشق را برای زن آفریده است، یک برتری نیست، بلکه ویژگی آفرینش است. بحث تمایز زن و مرد است و نه چیز دیگر. در عوض مردها هم ویژگی‌های مثبتی چون حس قوی حمایت و رفاقت دارند که در زنان کمتر است.»
  • «باید بگویم که در ایران ورزشکاران زن به شکل معمول از نظر ورزش حرفه‌ای در سطح پایین‌تری نسبت به سایر کشورها قرار دارند وزمینه مناسبی برای بانوان ورزشکار وجود ندارد. البته درک می‌کنم ورزش ما نیز در سطح جهانی نیست و نمی‌توان خود را با کشورهای دیگر مقایسه کرد اما در مجموع با وضعیتی که حالا دارم، کار برایم سخت‌تر است و باید خود را آماده کنم».
  • «ما تلاش می‌کنیم که به جوانان و زنانی که تحصیلات دانشگاهی دارند و حتی آنهایی که به دانشگاه نرفته‌اند عامل خود باوری را القا کنیم تا بتوانند توانایی‌های خودشان را شناسایی کنند. ما باید به جوانان و زنان خود یاد بدهیم که با یک مکان کوچک وبا سرمایه اندک و ابزار اولیه هم می‌توان پیشرفت کرد و قطعاً موفق شد. باید به زنان و جوانان آموخت که با خودباوری و قدرت ریسک پذیری می‌توان هر سدی را شکست.»
  • «به عقیده من جامعه ما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در زمینه کارآفرینی زنان بسیار متحول شده و خیلی از مسائل برای زنان پذیرفته شده است. از جمله اخیراً سرویس‌های تاکسی تلفنی بیسیم بانوان، استفاده از دختران جوان در طرح‌های آماری و غیره»
  • «دنیا در حال پیشرفت و تعالی است. در این پیشرفت و تعالی، هم زنان و هم مردان سهیم هستند و دیگر نمی‌توان انسان‌ها را در خانه و محله و شهر خود محصور کرد. بلکه باید با تمام دنیا در ارتباط بود که این همان بحث جهانی شدن است که امروزه مطرح می‌شود.
اگر این پیشرفت را در صدر کارها بخواهیم قرار دهیم برای تحقق آن ابزار لازم داریم. این ابزار، انسانها هستند که برای ورود به کار باید به سلاح مهارت مجهز باشند. اینجاست که دیگر نباید فرق جنسیتی درنظر گرفته شود بلکه باید قابلیت‌ها، استعدادها و مطالعات انسانها مطرح می‌شود
  • «زنان ایرانی مسلمان در طول تاریخ نشان داده‌اند که از لحاظ علمی و مدیریتی، ظرفیت‌های بسیار بالایی برای پیشرفت و مدیریت کارها در جامعه دارند.»
  • «زنان به عنوان نیمی از جمعیت هر جامعه‌ای می‌توانند در هر انتخاباتی به نامزدهای خود رأی دهند و اینکه زنان نامزد در انتخابات، رأی کافی را نمی‌آورند، به جماعت آنان در جامعه بستگی دارد.»
  • «همه باید برای تحقق اهداف انقلاب دربارهٔ زنان و ارتقای جایگاه آنان در جامعه تلاش کنیم.»
  • «اشتغال زنان از نظر جمهوری اسلامی ایران مورد تأیید است منتهی دو شرط دارد: شرط اول نوع اشتغال است که باید متناسب با فطرت و ساختار وجودی زنان باشد و شرط دیگر بحث اختلاط است. یعنی محیط‌های کاری به لحاظ سلامت فضای کار برای امنیت فکر و روح زنان نباید مشکلی داشته باشد.»
  • «باید عرصه‌های مدیریت، اشتغال، سرمایه‌گذاری و سیاست گذاری را برای حضور دختران و زنان نمونه این مرز و بوم آماده کنیم. جامعه ما در مسیر توسعه است و این وظیفه ما است که اشتغال و آموزش را برای دختران و زنان فراهم کنیم.»
  • «میزان اهمیت به زنان در یک کشور می‌تواند منجر به توسعه یافتگی شود و زنان آموزش دیده و فارغ‌التحصیل باید در برنامه توسعه‌ای کشور، نقش‌آفرینی داشته باشند.»
  • «در برنامه ششم توجه زیادی به تحولات اساسی در حوزه اشتغال زنان شده است. در حال حاضر بیش از ۲ میلیون زن سرپرست خانوار یا خودسرپرست در کشور وجود دارد و این در حالی است که بسیاری از ساختارهای اجتماعی برای فعالیت زنان آمادگی ندارد.»
  • «واقعیت اجتماعی زن ایرانی در مقایسه با ۳۰ سال گذشته دچار تغییرات اساسی و نهادی شده است… در صورتی که بخواهیم نقش زنان را در فرایند توسعه گسترش دهیم، باید شاهد رشد خوب حداقل ۵ درصدی در حیطه اشتغال زنان باشیم...نتظار ما از تشکل‌های کارگری زنان این است که به دنبال بنیان‌های زنان باشند و شرایط فعالیت‌های زنانه را به وجود آورند.»
  • «ما نمی‌توانیم بگوییم که زنان وارد اشتغال نشوند، چراکه اموری در جامعه وجود دارد که باید توسط زنان انجام شود. حدود نیمی از جمعیت کشور را بانوان تشکیل می‌دهند که این جمعیت قابل توجه را زنان باید اداره کنند.»
  • «یکی از دلایل بی‌بند و باری و فساد در جامعه حضور بانوان در جامعه و فعالیت‌های اجتماعی آنان است. نبود بانوان در عرصه فعالیت‌های اجتماعی سبب حضورشان در منزل و کانون خانواده می‌شود.»
  • «وظیفه اصلی زن، خانه‌داری، همسر داری، فرزندآوری و تربیت آن است و اگر می‌‏خواهد در عرصه اجتماع ظاهر شود با شرط پوشش و عدم تبرج در جامعه می‏‌تواند مانند مرد به عرصه اجتماع وارد شود.»
  • «حرف ما این است که نباید اجازه دهیم یک خانم در طول زمان معاشرت بیشتری با نامحرمان داشته باشد تا با محرمان خود و شوهر و فرزندش، زیرا این موضوع کانون خانواده را تحت تأثیر منفی قرار می‌دهد.»
  • «با توجه به سیره و راه و روش حضرت زهرا (س) و دیگر زنان بزرگ جهان اسلام و تشیع، ما نمی‌توانیم خارج از راه و روش آن‌ها رفتار کنیم. بر مبنای توصیهٔ حضرت زهرا (س) زنان ما تا زمانی که لازم نباشد نمی‌توانند در محیط‌های مختلط حضور داشته باشند، اما هر زمانی که لازم و ضروری باشد می‌توانند در چنین فضاهایی فعالیت داشته باشند. بر اساس تجربیات من و بررسی‌های علمی در دنیا بازدهی کاری و یادگیری در کلاس‌های آموزشی و مراکز تک جنسیتی بیشتر از مکان‌های مختلط است.».
  • «به کار بردن عبارت «تفکیک جنسیتی» درخصوص تصمیم ارزشمندی که در جهت ارتقاء شغلی بانوان در شهرداری گرفته شده، عبارت غلطی است و به نظر من این واژه باید تحت عنوان احترام و تکریم در فضاسازی مناسب بیان شود. هر کسی بنا به شخصیت خود باید در فضای خود قرار گیرد.».
  • «در یک فضای امن خانم‌ها با آرامش بیشتری کار می‌کنند و از این طریق نیز می‌توانند حجاب خود را بهتر حفظ کنند پس حتماً وظیفه داریم که این کار را انجام دهیم. حتی در کشورهای غربی نیز این بحث بدین شکل مطرح نیست. تکریم آقایان و خانم‌ها در جای ویژه خود صد در صد جز قوانین است. متأسفانه برخورد با این مسئله برخورد سیاسی است نه برخورد منطقی.».
  • «در بسیاری از کشورها همچون ژاپن طرح‌هایی را از ۱۰ سال پیش ارایه داده‌اند که بر طبق آنها واگن‌های خانم‌ها و آقایان جدا شده است. ازدحام جمعیت در ساعت‌های پیک ترافیک بسیار زیاد است و خانم‌ها در این بین با مشکل مواجه می‌شوند. پس باید بگوییم که این کشورها عقب افتاده هستند. در حالی که می‌توان نتیجه گرفت که خانم‌ها به لحاظ فیزیکی و رعایت برخی مسایل شرایط خاص خود را دارند و نمی‌توانند با آقایان برابری کنند و با زور وارد واگن‌های مترو شوند.».
  • «در هیچ جای دنیا اینچنین نیست که بانوان تا دیر وقت در ادارات مشغول به کار باشند. تعداد قابل توجهی از زنان در مجموعه شهرداری در رده‌های مختلف مشغول به کار هستند. در بعضی از مدیریت‌ها در مجموعه شهرداری تهران کار ادرای تا ۹ شب به طول می‌کشد، قطعاً خانم‌ها نمی‌توانند تا آن ساعت در ادارات مشغول به فعالیت باشند. کار بانوان باید به شکلی باشد که ضمن حفظ بنیان‌های خانواده، آنها بتوانند به خوبی در خانواده نیز به ایفای وظایف بپردازند.».
  • «اسلام هیچ‌گاه منعی برای معاشرت زنان و مردان در محل کار فراهم نمی‌کند و البته ناهنجاری‌هایی که امروز می‌بینیم بیش از هر چیز متعلق به چالش‌های جامعه‌شناسی و روانشناسی است و این مسائل با تفکیک جنسیتی در محل کار و تحصیل حل نمی‌شود. متأسفانه این ایده چند سالی است از سوی برخی از فعالین سیاسی تبلیغ می‌شود و هیچ پایگاه جامعه‌شناسی و علمی ندارد، ما نمی‌توانیم بهانه‌های سیاسی را به جای دغدغه دینی به جامعه انتقال دهیم. اگر تفکیک در برخی از ادارات باب شود باید منتظر ناهنجاری‌های بیشتری در جامعه باشیم که شایسته ملت بافرهنگ و مسلمان ما نیست.»
  • «مسائل زنان همیشه پرسروصدا بود. البته این را هم بگویم در مسائل زنان، آقایان اصولگرا و اصلاح‌طلب خیلی فرقی با هم ندارند. یعنی بسیاری از فعالان اصلاح‌طلب ما مثل اصولگرایان، نگاه بسته‌ای دارند. آنها نمی‌خواهند خانم‌ها در مدیریت‌ها نقش جدی داشته باشند و معتقد به حقوق برابر زنان و مردان نیستند.»
  • «موضوعات و مشکلات زنان بیشتر فرهنگی است و برای رفع آن نیاز به فرهنگ‌سازی دارد… انتشار روزنامه‌ای برای زنان که توانایی‌ها و پتانسیل و مشکلات را بیان کند، باعث می‌شود جامعه با این موضوعات آشنا شود. زنان را بشناسد، به‌تدریج آنها را باور کند و فرهنگ‌سازی انجام شود… بخشی از مشکلاتی که دربارهٔ زنان داریم، نابرابری قوانین است.»
  • «فمینیسم ظلمی مضاعف برزنان است. زن گرایی در غرب نه تنها حقی به زنان نداد بلکه انسانیت آنها را زیر سئوال برد. دراین نگرش زن چاره‌ای ندارد جز اینکه اسباب تمتع باشد. زن در این تفکر خسته است. به نظر من چرخ دنده‌های فمینیسم در حال له کردن زنان است».
  • «فمینیسم در غرب موجب کاهش آمار افسردگی، خودکشی، اعتیاد و خشونت در زنان نشد بلکه آن را تشدید کرد. خاستگاه این تفکر، سکولاریسم، اگزیستانسیالیسم، امانیسم و دیدگاه‌هایی با محوریت لذت طلبی است. این تفکر در ایران جایگاهی نمی‌تواند داشته باشد و کسانی که در ایران از آن حمایت می‌کنند شناخت دقیقی از این تفکر انحرافی ندارند. تفاوت جهان بینی مردم ایران و غربیها مانع از رسوخ این نگرش در جامعه است. موج فمینیسم به ضرر نوع بشر بوده است و موجب تولد کودکان تک والد درغرب شده است».
  • «حضور بانوان در ورزشگاه و سایر مجامع حرمت ذاتی ندارد ولی چون شرایط فیزیکی و اخلاقی مطمئن و مناسب شأن و حریم بانوان ارجمند در ورزشگاه‌ها فراهم نیست، حضور آنان بصلاح آنان و جامعه نیست؛ زیرا ممکن است بانوان امنیت اخلاقی لازم را نداشته باشند و حریم آنها حفظ نشود به همین دلیل از حضور آنان از سوی متولیان مربوط ممانعت می‌شود… مشکل آن است که شرایط مساعد فرهنگی و فیزیکی برای حضور بانوان فراهم نیست.»
  • «اگر می‌توانستیم ورزشگاه‌های مناسب بسازیم و یا ورزشگاه‌ها را به نحوی سامان‌دهی کنیم که بانوان با امنیت مناسب و حفظ حریم اخلاقی بتوانند تردد کنند، مشکلی نبود؛ ولی متأسفانه می‌بینیم در مواقعی که بین دو تیم مسابقه‌ای برگزار می‌شود برخی جوان‌های غیراخلاقی چه در داخل مکان‌های ورزشی و چه در خیابان‌ها به اموال عمومی و خصوصی آسیب می‌رسانند و رفتارها و گفتارهای غیراخلاقی از آنها سر می‌زند که در این صورت شایسته نیست بانوان در چنین فضایی حضور داشته باشند.»
  • «اکثریت مجلس شورای اسلامی دیدگاه و نگاه‌های غلط نسبت به حقوق زنان دارند که مغایر با اسلام و دیدگاه‌های حضرت امام (ره) است، با اینکه تعدادی از نمایندگان مجلس زن هستند، اما متأسفانه در جهت احقاق حقوق زنان بسیارضعیف عمل کرده و اقدام مثبت و قابل قبولی انجام نداده‌اند. البته دیدگاه اکثریت مجلس حاضر، همان دیدگاه دولت نهم و دهم است، بیشتر از این هم نمی‌توان انتظار داشت!»
  • «اینکه در هزاره سوم هم زنان به عرصه‌های بالای مدیریتی راه پیدا نمی‌کنند، اتفاق بدی است که متأسفانه در کشور ما همچنان مشاهده می‌شود و باعث می‌شود تا جامعه نتواند از نیمی از پتانسیل خود استفاده کند.»
  • «گروهی تندرو هستند که به همه مسایل نگاهی دور از منطق دارند و با تحلیل و تفسیر غلط از آنچه در دین اسلام آمده، دنبال اینند تا زنان را موجوداتی نثی ببینند و به همین دلیل به دولت فشارهای زیادی در این خصوص وارد می‌کنند. آنها شاید بتوانند از ورود بیشتر زنان به دولت جلوگیری کنند، اما این را در نظر داشته باشند که در نهایت این زنان هستند که به حق طبیعی خود خواهند رسید.»
  • «یک قشری از زنان با ایجاد راه سومی می‌خواهند به دنیا و جامعه جایگاه واقعی خودشان را نشان بدهند. راه سوم یعنی این زنان نه در بند سنتهای غلط اجتماعی و قومی و یا ملی که در اغلب کشورهای جهان سوم وجود دارد هستند و نه معتقد به افراط گری و بی بند و باری غرب… این زنان می‌خواهند در تمام دنیا و جهان به عنوان نمونه و الگو مطرح باشند و توانسته‌اند یک جمع‌بندی بین مسؤولیت اجتماعی و مسؤولیت خانوادگی خودشان انجام بدهند و بین این دو رسالت به گونه‌ای تفاهم و آشتی برقرار کنند که هیچ‌کدام فدای دیگری نشود؛ نه خانه فدای اجتماع و نه اجتماع قربانی خانه.»
  • «وقتی صحبت از امور زنان می‌کنیم حالت چندبعدی و چندجانبه دارد که علل و عوامل آن هم به همین ترتیب به مسائل مختلف برمی‌گردد. مشکلات زنان هم حقوقی است، هم اجتماعی، هم فرهنگی و هم موارد دیگر. علل آن را هم اگر بخواهیم بررسی کنیم باید بگوییم بخشی از آنها درونی است و به خود خانم‌ها برمی‌گردد، بخشی دیگر بیرونی است و به محیط برمی‌گردد یا حتی ممکن است بعضی از آنها بین‌المللی باشد.»
  • «حرف ما این است که هیچ زنی نباید به صرف زن بودن از هیچ حقی و از قرار گرفتن در هیچ پستی، از پست‌های ساده اداری گرفته تا پست‌های مهم و اجرایی محروم شود.»
  • «ما همیشه خواسته‌ایم موضوع حجاب را از بیرون حل کنیم در حالی که این موضوع یک موضوع درونی است. نگرش امنیتی و برخورد فیزیکی با این موضوع نتیجه معکوس دارد و باید این را متوجه باشیم که این فشارها نمی‌تواند کار را درست کند… باید با ابزار فکری به سراغ این موضوع رفت نه با برخوردهایی که می‌بینیم صورت می‌گیرد. الان در کشورهای دیگر می‌بینیم که حجاب در حال گسترش است اما در کشور ما که حجاب اجباری است بعد از گذشت این همه سال هنوز در حال مبارزه با بدحجاب‌ها هستیم. اینها نشان می‌دهد باید نوع نگاهمان را به مسئله عوض کنیم.»
  • «فارغ از این‌که فعالین احزاب ما اصلاح‌طلب باشند یا اصول‌گرا متأسفانه باوری به مشارکت سیاسی زنان ندارند و این واقعتی تلخ است. من به عنوان کسی که سال‌ها فعالیت سیاسی کرده‌ام و با خیلی از احزاب نیز گفت‌وگو کرده‌ام و می‌گویم که ما در پذیرش این مسئله هم‌چنان با مشکل مواجه هستیم.»
  • «نگاهم فارغ از جنسیت است. باید بر اساس توانایی‌های آدم‌ها بین آنها تمایز قایل شویم اما اگر می‌بینیم به زنان توجه ویژه می‌شود علتش این است که زنان هنوز به حقوقشان نرسیده‌اند و هنوز راه در پیش دارند. فمینیسم نگاه متعصبانه دارد و این درست نیست چون همه مسایل را باید با آگاهی و عدالت نگاه کرد. افراط در هیچ کاری پسندیده نیست. من میانه‌رو هستم و فکر می‌کنم افراط شاید، در مبارزه و تخریب و انقلاب جواب دهد اما در ساختن و اصلاح جواب نمی‌دهد. نگاه فمینیستی نگاه افراطی است و نگاه افراطی یک جایی محکوم و وانهاده می‌شود.»
  • «چیزی که من از صفحه تلویزیون می‌بینم این است که در ورزشگاه اصلاً اخلاق وجود ندارد و کلمات رکیک ردوبدل می‌شود، شاید خود زنان به لحاظ پایبندی‌شان به اصول اخلاقی از این محیط خرسند برنگردند.»
  • «من فکر می‌کنم زنان باید برای استیفای حقوقشان هم تلاش کنند و هم از کشیده‌شدن به انحرافات اجتناب ورزند! زنان جامعه ما، خواهان آزادی و رسیدن به پایگاه و حقوق خود هستند، از این‌رو بسیار دسیسه‌ها و شید و کیدهای انحرافی از این عطش مفرط می‌توانند سوءاستفاده کرده و ایشان را به حاشیه‌های وقت‌گیر یا مضر و بدفرجام بکشانند! مثلاً اکنون با دسیسه‌های بسیار نگران‌کننده تحت عنوان مکتب‌ها و محافلی با عنوان‌های عرفان و درمان و انرژی و درمان‌های روحی و روانی با عنوان‌های معنوی با توجه به حساسیت‌های عاطفی زنان، ایشان را از کارهای اساسی و مؤثر به آن محافل مشغول و به این وسیله معطل و منحرف می‌کنند! اگر می‌بینیم زنان در غرب تا اندازه‌ای به‌طور چشمگیر، به حقوقشان رسیده‌اند برای این است که تلاش زیادی در این راه انجام داده‌اند و این تلاش‌ها در غرب از سده نوزدهم آغاز شده است. در ایران هم برخی چالش‌ها وجود دارد که زنان برای برداشتن این موانع تلاش می‌کنند..»
  • «زن ایرانی هنوز یک زن مدرن نیست و هرکجا منافعش ایجاب کند، گوشه‌چشمی به سنت می‌اندازد.»
  • «جامعه ما یک جامعه مردسالار است. برای همین مردها از حق و حقوقی برخوردارند که خانم‌ها نیستند. همین حق و حقوق بیشتر و البته امتیازات سنتی مرد ایرانی در تقابل با روابط مدرن زناشویی جامعه، مشکل ایجاد می‌کند. وقتی مرد خودش را رئیس خانه می‌داند، طبعاً تعارض به وجود می‌آید.»
  • «زنان ما ثابت کردند که چه هنرمند و ادیب و چه در رشته‌های دیگر مشغول فعالیت باشند، زنان شایسته‌ای هستند. هرچند در شرایط نامساوی فعالیت، برای اثبات خودشان چندین‌برابر مردها کار می‌کنند. من فشارهای اجتماعی بی‌حد را در این رشد بی‌اثر نمی‌دانم.»
  • «به نظر می‌رسد هرچه فشار روی خانم‌ها بیشتر می‌شود، طبق قانون عمل و عکس‌العمل در فیزیک، خانم‌های ما برای مقابله با این فشار انرژی بیشتری برای رشد اجتماعی صرف می‌کنند و برای این رشد، انگیزه کافی دارند.»
  • «به‌شدت پایبند اخلاق هستم و به هیچ‌وجه ضدمرد نیستم. اما طرفدار حقوق زنان و ضدجامعه مردسالار که دیگر جایی در زندگی امروز ندارد، هستم.»
  • «متاسفم که بگویم با وجود اینکه در شعار حرف از خانواده سالم مطرح می‌شود، اما هیچ قدم مثبتی در این زمینه انجام نمی‌شود. گویا مسوولان امر فراموش کرده‌اند نیمی از جامعه را زنان تشکیل می‌دهند و برای سلامتی خانواده، حال آنها باید خوب باشد؛ به‌ویژه که زنان قلب خانواده هستند.»
  • «حضور زنان ایرانی در سطوح مختلف آموزش عالی بسیار چشمگیر است. در ارتباط با حضور سیاسی زنان هم، خوب مثل هر کشور دیگری ما هم فراز و نشیب‌های زیادی داشته‌ایم، ولی در مجموع، الآن مخصوصاً در دولت یازدهم، توجه به حضور زنان بسیار پررنگ است.»

  • «از نیروی انتظامی می‌خواهیم با بکارگیری نیروهای زن آموزش دیده در انظار و امکان عمومی به بانوان فاقد حجاب شرعی تذکر بدهد و زنانی که با پوشش غیرشرعی و نامناسب، عفت عمومی را جریحه‌دار می‌کنند ابتدا متعهد به شرکت در دوره‌های آموزشی و سپس محکوم به پرداخت جریمه نقدی از ۲ تا ۱۰ میلیون ریال کند.»
    • «طرح صیانت از قانون عفاف و حجاب» در مجلس ایران، آبان ۱۳۹۳
  • «چنانچه راننده یا سرنشینان وسایل نقلیه اقدام به کشف حجاب، روزه‌خواری، مزاحمت برای نوامیس یا حرکات غیرمتعارف خلاف عفت عمومی» کنند باید یک میلیون ریال جریمه شوند و در صورت تکرار علاوه بر ۱۰ نمره منفی، وسیله نقلیه به مدت ۷۲ ساعت توقیف می‌شود.»
    • «طرح صیانت از قانون عفاف و حجاب» در مجلس ایران، آبان ۱۳۹۳
  • «اشتغال به کار بانوان در واحدهای صنفی باید با رعایت حرمت آن‌ها و پرهیز از اختلاط با مردان و در ساعات متعارف یعنی ۷ صبح تا ۱۰ شب باشد.

کلیه دستگاه‌های مشمول ماه ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری موظفند ترتیبی اتخاذ کنند که ورود و حضور بانوان مراجعه کننده با رعایت حجاب شرعی صورت بگیرد.»

    • «طرح صیانت از قانون عفاف و حجاب» در مجلس ایران، آبان ۱۳۹۳
  • «نیروی انتظامی موظف است با بکارگیری نیروهای زن آموزش دیده در انظار و اماکن عمومی به بانوان فاقد حجاب تذکر بدهد، همچنین مأمورین موظفند از بانوانی که با پوشش غیرشرعی و نامناسب عفت عمومی را جریحه دار می‌کنند، برای شرکت در دوره‌های آموزشی و مشاوره‌ای عفاف و حجاب که از سوی این نیرو برگزار می‌شود تعهد لازم را اخذ نمایند.»
    • «طرح صیانت از قانون عفاف و حجاب» در مجلس ایران، آبان ۱۳۹۳
  • «براساس پژوهش‌های میدانی معلوم می‌شود که وقتی دو خانم با چهار آقا در یک اتاق مشغول به کار هستند، هم بانوان ناراحت هستند و هم آقایان. چرا که ممکن است در طول ساعات کار همکاران قصد گفتن لطیفه یا درد دل داشته باشند که با حضور جنس مخالف این کار غیرممکن است. از طرف دیگر بانوان شاغل باید بخشی از حواس خود را به رعایت حجاب، طرز نشستن و رفت و آمد صرف کنند که همین موجب افت کارایی آنها است.»
    • مجید ابهری، جامعه‌شناس[۷۷]

منابع[ویرایش]

  1. http://www.isna.ir/news/7811-01006/شيرين-عبادي-در-گفتگو-با-ايسنا-مشكل-امروز-زنان-فرهنگ-مرد-سالارانه
  2. http://www.farahpahlavi.org/fa/2016-02-26-00-12-20/157-2016-07-26-18-19-52
  3. http://sharghdaily.ir/News/32212/رییس‌جمهوری:-مرد-را-جنس-اول-نمی‌دانیم
  4. http://rouhani.ir/event.php?event_id=404
  5. http://www.irna.ir/fa/News/81361668/
  6. http://rouhani.ir/event.php?event_id=40
  7. http://www.imam-khomeini.ir/fa/1005/صحیفه_امام_خمینی/جلد4/وضع_سلطنت
  8. http://fararu.com/fa/news/25448/مشروح-مناظره-جمیله-کدیور-و-الهه-کولایی
  9. http://fararu.com/fa/news/25448/مشروح-مناظره-جمیله-کدیور-و-الهه-کولایی
  10. http://fararu.com/fa/news/25448/مشروح-مناظره-جمیله-کدیور-و-الهه-کولایی
  11. http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2010/01/100124_l15_hardtalk_afkhami.shtml
  12. http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2010/01/100124_l15_hardtalk_afkhami.shtml
  13. http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2010/01/100124_l15_hardtalk_afkhami.shtml
  14. http://www.sharghdaily.ir/News/32957/حضور-زنان-در-مدیریت‌ها،-زندگی-بشر-را-لطیف‌تر-می‌کند
  15. http://www.sharghdaily.ir/News/32957/حضور-زنان-در-مدیریت‌ها،-زندگی-بشر-را-لطیف‌تر-می‌کند
  16. http://www.sharghdaily.ir/News/32957/حضور-زنان-در-مدیریت‌ها،-زندگی-بشر-را-لطیف‌تر-می‌کند
  17. http://draref.ir/fa/post/روز-زن-و-دیدن-نیمی-از-جامعه
  18. http://usatoday30.usatoday.com/life/movies/news/2011-02-05-circumstance_N.htm
  19. http://usatoday30.usatoday.com/topics/reporter/Claudia+Puig/34
  20. http://www.ana.ir/news/26770
  21. http://www.ana.ir/news/26770
  22. http://www.ana.ir/news/26770
  23. http://www.ana.ir/news/26770
  24. http://www.sharghdaily.ir/News/69643/باید-برای-اوقات-فراغت-زنان-خانه‌دار-برنامه‌ریزی-کرد
  25. http://www.mehrnews.com/news/2873012/۷۸-درصد-زنان-ایرانی-از-نظر-اقتصادی-غیرفعال-هستند
  26. http://isna.ir/fa/news/93013012411/جمیله-شیخی-هر-کس-باید-سرجای-خودش-باشد
  27. http://www.sharqparsi.com/2014/02/article11856
  28. http://www1.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100004228053
  29. http://www.sharghdaily.ir/Vijeh/4831/وقتی-دروغ-را-زرنگی-به-حساب-می‌آوریم
  30. http://www.sharghdaily.ir/Vijeh/4831/وقتی-دروغ-را-زرنگی-به-حساب-می‌آوریم
  31. http://www.khabaronline.ir/detail/352277/culture/theater
  32. http://isna.ir/fa/news/93051204672/نمایی-از-دنیای-مادرانه-الهه-احمدی
  33. http://tccim.ir/bw/newsfullstory.aspx?nid=38
  34. http://tccim.ir/bw/newsfullstory.aspx?nid=38
  35. http://tccim.ir/bw/newsfullstory.aspx?nid=38
  36. http://www.khabaronline.ir/(X(1)S(wg2jk2on1ij0d05qprmjujv4))/detail/423555/Politics/parties
  37. http://www.khabaronline.ir/(X(1)S(wg2jk2on1ij0d05qprmjujv4))/detail/423555/Politics/parties
  38. http://www.khabaronline.ir/(X(1)S(wg2jk2on1ij0d05qprmjujv4))/detail/423555/Politics/parties
  39. http://www.shariyan.com/article.asp?id=21985
  40. http://president.ir/fa/84663
  41. http://www.president.ir/fa/85319
  42. http://www.mehrnews.com/news/2474582/دو-میلیون-زن-سرپرست-خانوار-داریم-برنامه-اشتغال-زنان
  43. http://afarineshdaily.ir/afarinesh/News.aspx?NID=146340
  44. http://www.mehrnews.com/news/1282392/نظر-آیت-الله-جوادی-آملی-در-مورد-اشتغال-زنان
  45. http://shohadayeiran.com/fa/news/51271/حضور-بانوان-در-جامعه-یکی-از-علل-بی‌بندوباری-و-فساد
  46. http://www.nazarnews.com/15658
  47. http://radiokoocheh.com/article/267598
  48. http://isna.ir/fa/news/93042715727/قالیباف-نباید-یک-خانم-در-محل-کارش-و-در-کنار
  49. http://www.irna.ir/fa/NewsPrint.aspx?ID=81253133
  50. http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13930502000267
  51. http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13930502000267
  52. http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13930502000267
  53. http://isna.ir/fa/news/93042514907/گیل-آبادی-شهرداری-تهران-در-تعالی-شغلی-بانوان
  54. http://www.ilna.ir/بخش-فرهنگ-هنر-6/285191-اجرای-تفکیک-جنسیتی-در-صداوسیما-آغاز-شد
  55. http://www.sharghdaily.ir/News/70654/زندگی-سیاسی-فائزه-از-مجلس-پنجم-تا-بازداشت-مهدی
  56. http://www.sharghdaily.ir/News/70654/زندگی-سیاسی-فائزه-از-مجلس-پنجم-تا-بازداشت-مهدی
  57. http://www.isna.ir/fa/news/94040602690/دیدگاه-های-رشاد-درباره-حضور-زنان-در-ورزشگاه
  58. http://www.isna.ir/fa/news/94040602690/دیدگاه-های-رشاد-درباره-حضور-زنان-در-ورزشگاه
  59. http://www.zananenoandish.com/index.php/fa/2014-06-05-09-22-31/item/667-فاطمه-راکعی-دولت-روحانی-نگاه-منطقی-به-حضور-زنان-در-عرصه-های-مختلف-دارد
  60. http://www.zananenoandish.com/index.php/fa/2014-06-05-09-22-31/item/667-فاطمه-راکعی-دولت-روحانی-نگاه-منطقی-به-حضور-زنان-در-عرصه-های-مختلف-دارد
  61. http://www.zananenoandish.com/index.php/fa/2014-06-05-09-22-31/item/667-فاطمه-راکعی-دولت-روحانی-نگاه-منطقی-به-حضور-زنان-در-عرصه-های-مختلف-دارد
  62. http://www.hawzah.net/fa/Magazine/View/3992/4579/33325/خانم-زهرا-شجاعی-از-زندگی-و-فعالیتهایفرهنگی،-اجتماعی-خویش-سخن-می-گوید
  63. http://khabaronline.ir/detail/314415/society/family
  64. http://khabaronline.ir/detail/314415/society/family
  65. http://khabaronline.ir/detail/314415/society/family
  66. http://www.isna.ir/fa/news/94021407419/مشارکت-زنان-در-انتخابات-چرا-و-چگونه
  67. http://www.sharghdaily.ir/Modules/News/PrintVer.aspx?Src=Main&News_Id=16338
  68. http://www.sharghdaily.ir/Modules/News/PrintVer.aspx?Src=Main&News_Id=16338
  69. http://www.sharghdaily.ir/Modules/News/PrintVer.aspx?Src=Main&News_Id=16338
  70. http://www.sharghdaily.ir/News/46365/-گفت-از-«روشنفکرنماها»-بترس
  71. http://www.sharghdaily.ir/News/46365/-گفت-از-«روشنفکرنماها»-بترس
  72. http://www.sharghdaily.ir/News/46365/-گفت-از-«روشنفکرنماها»-بترس
  73. http://www.sharghdaily.ir/News/46365/-گفت-از-«روشنفکرنماها»-بترس
  74. http://www.sharghdaily.ir/News/46365/-گفت-از-«روشنفکرنماها»-بترس
  75. http://www.sharghdaily.ir/News/46365/-گفت-از-«روشنفکرنماها»-بترس
  76. http://persian.euronews.com/2015/09/18/iranian-vp-ebtekar-hopeful-of-new-beginning-for-iran/
  77. http://www.zananeqom.ir/news/447