ضرب المثل های گیلکی

از ویکی‌گفتاورد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Merge-arrow.gif

پیشنهاد شده است که این نوشتار یا بخش با ضرب‌المثل‌های گیلکی ادغام گردد. (گفتگو).

مانستن
[ویرایش]

انءِ دیم پیچادیم ءَ مانه
سک و پیچا یَ مانیدی
شکمدار زناکءَ مانه


ا
[ویرایش]

ا دونیا کوهنه دونیا یه
آب ءِامَرا نشا سیاکلاچ ءَ سیفیت ءَ کودن
آب سراجور شه ان سراجیر ءَ گرده
اشان ایتا اسب و عراده ایدی
آفتاب بَه آفتاب چل قدم را شه
ان ءِ بوز راداری نَاره
ان ءَ دس فدی چان نَاری
ان ءَ فرفر نشا ایسان
ان ءَ نشا واسوخستن
ای بار بوشوم به طاروم هف سالی گرمی دارم
ای روج خوره مورغ ءِ سینه ای روج مانه دس به سینه
ایتا نخوره مئک ءَ وا ترسئن ایتا پا نوشوسته مئمان ءَ
ایمامزاده ائترام به ان ءِ متولی ایسه
ایمسال ءِ چی چی نی پارسال ءِ چی چی نی ءَ گه جینجیره جیس

ب
[ویرایش]

بادءِ بوقا گیرءَکودیم
بامو ابرو یَ چاکونه بزه چم ءَ کورءَ کوده
بج بج ءَ دینه رنگ اوسانه آدم آدم ءَ دینه فن اوسانه

مشابه ضرب المثل بلوچی : مجی مجی دید رنگی کیپت مردی مردی دید فندی گیپت

بوشو ناخوش ءِ رءِ یخ باوره
بوکون آرده یارستن دره
بی بی بیچادری جا خانه نیشین ه

پ
[ویرایش]

پیچا گو درمان بو خاکمال ءَ کوده


ت
[ویرایش]

تتنبلی جا ارمنی ءَ گه آق دایی
تی مال ءَ قایم بدار موردوم ءَ دوز چانکون

مالت را بپا تا مجبور نشوی مردم را دزد بیانگاری. همتای فارسی : پای خروست را ببند ، مرغ همسایه را حیز مخوان.


ج
[ویرایش]

جا دشتیم جانیشین نشتیم
جان کوردی کندن دره
جعبه امَرا سر ءَ دء
جیرجیر ءَ نگرده جورجور ان ءِ جیگا نیه

چ
[ویرایش]

چس گه قلیان ءِ آب بو دهه
چم ءَ دَوَده دهن ءَ واکونه


خ
[ویرایش]

خاخورئک ءِ دیل مرد خاستی گوفتی برار زن نیگیری ؟
خاک اوچین خاک ءَ خو سر ایگانه
خانگی مولا یَ صدق ناره
خرس ءَ تب ءَ گیفته
خو پالان ءَ تاواده شوند ء کله
خو پئر ءِ سوفره سر پیلا بوسته ---- مشابه : خو پئر ءِ سوفره رنگ ءَ بیده داره
خو پئر ءِ سوفره ءَ نیده بی پادشاهی ادعا یَ کودی
خیال کونه کور ءِامرا آشتالوتوشک بازی کراکونه

د
[ویرایش]

در ءَ گه دیوار بیشتاوه
دروازه در ءَ شا دَوَستن موردوم ءِ دهن ءَ نشا
دس دس ءَ شوره دس واگرده دیم ءَ شوره
دوز ءِ پیچا رءِ پای ءَ اوسانی خو کار ءَ فهمه
دونیا بوبو نه سر و نه کون چمچه بشو ملاقه بوکون
دهن ءَ گیری کون به حرف آیه


س
[ویرایش]

سک دانه و پینیک دوج
سک ءِ دوم ءَ هف سال بنی قالب بیرون ءَ وری راست ءَ نیبه
سک ءِ سر و ان ءِ سر مرءِ ایتا یه
سک ءَ شیکار ءِ موقه ریدن گیره
سک ءَ گه بیگیر پیچا یَ گه بوگریز
سک و پیچا یَ مانیدی
سنگ و سوفال شومی سر کربلا خاک امی سر


ش
[ویرایش]

شاگال ءَ مورغخور نوکون
شاگال ءَ گوفتیدی چرءِ مورغ ءِ لانه بیجا خوسی گوفتی مرا اشان ءِ خرُخُر خوش ءایه
شاگال توبه بوکوده بو بازونئم مورغ ءِ لانه ورجا خوفتی
شبدیرین روزدیرین ءَ اندرز دهه
شوتور ءَ ببردیدی نعلبندی قورباغه یم خو پا یَ راست ءَ گیفته


ک
[ویرایش]

کپچی لپچی ءَ گه آغزنه باخ !
کل ءِرِ پلا دینبو گوفتی آبشلا باورید
کل ءَ گیدی زولف علی کورءَ گیدی عین علی
کله ایشکنه دامن ءَ آغوز دوکونه
کور ءِ اسب و شیشه بار !
کور و کچل و پیندیر و پاره ، کور ناقاره زنه کچل دیاره
کورد ءِ کوته یَ نازءَ دی دوشاب پلا یخا گیره
کون خُب داشتی آفتاب ءِ دیم ئم نیشتی
کونمان دکفته --- کونمان دکفتیم
کوه واستی دکلایه کی دره پرءَ به

ترجمه : باید کوهی فروبریزد تا دره ای پر شود --- یعنی برای اینکه نتیجه بزرگی به دست آید باید کار بزرگی کرد


گ
[ویرایش]

گاوءِگو آب بیگیفته
گَمَج گیل گیلی بُخورده خو نُخونَ پیدا کُدَه: یکی لنگه خودش
گمج گلی گلی بکود خو سر نخون پیدا بکود

ع
[ویرایش]

عروس ءِ پا فلنگستی گوفتی مردءِمار ءِ سئرا ناهموار ایسه
علی اصغر به زبان بامو


ل
[ویرایش]

لال ءِ زبان ءَ انءِ مار دانه

م
[ویرایش]

ماست خُب بُبُسته بی گالش نوفرُختی --- معادل گالش ماستی ءَ فروشه کی نوخوره
مورده یَ خو ور بنی خو کفن ءَ واجاواره
موفت ءِ آخوند ءَ بیده خو ساکوته زاک ءِ رءئم سرکیتاب واکوده


ن
[ویرایش]

نماز خوان بیبی قبله راست آیه
نوخور ءِ شین ءَ بوخور خوره
نوخون گیلگیلی بوخورده خو گمج ءَ بیافته
نه تنه کل ءَ بیدینه نه تنه بی کل بئسه
نه جنگل بوخوس نه پریشان ءِ خواب بیدین

ترجمه : جنگل نخواب تا خواب پریشان نبینی --- یعنی خودت را به دردسر نینداز ، وارد کار دردسر ساز نشو

نه چک بزئیم نه چانه عروس بامو بخانه


هـ
[ویرایش]

هم خر ءَ خایه هم خورما یَ

ی
[ویرایش]

یوئودی خو کهنه قبالئان ءَ چو زئن دره