مسجد
از ویکیگفتاورد
مسجد نیایشگاه و محل گردهمایی مسلمانان است. مسجد قدمتی به اندازه خود اسلام دارد. اولین مسجد با ورود محمد به مدینه پایهگذاری شد.۲۱ آگوست برابر با ۳۰ مرداد بنا به در خواست جمهوری اسلامی ایران، از سوی سازمان کنفرانس اسلامی به عنوان روز جهانی مسجد نامگذاری شدهاست.در قرآن، مسجد به معنای اعم، نیایشگاه خداوند به کار رفتهاست. مسجد الاقصی، که معبد یهودیها یا کنیسه بودهاست و در زمان نزول قرآن کاربردی غیر از آن نداشتهاست.
فهرست مندرجات |
سخنان [ویرایش]
- «حقیقت آن است که معمار مسلمان در روزگاران گذشته هر زیبایی را که در اطراف خویش میدید - اگر آن را درخورعظمت و جلال خدا مییافت - سعی میکرد تا به هنگام فرصت برای آن جایی در مسجد باز کند .»
- پروفسور آرتو آپهام (پوپ) ، باستان شناس
- «در عهد پیغمبر مسجد جایی بود که مسلمانان آن جا جمع میشدند . پیغمبر در همان جا کارهای امّت را حلّ و فصل میکرد.قدیم ترین مساجد که فاتحان عرب در بصره، کوفه و فسطاط به پا کردند ، نزدیک بود به دارالاماره؛ زیرا که مسجد تنها عبادتگاه قوم نبود؛ محّلی بود برای اجتماع عام . چنان که نام آن - جامع - نیز به درستی از این امر حکایت دارد. در دورههای بعد، اهل حدیث حلقههای خود را در مسجد بر پا میکردند و صوفّیه هم برای اعتکاف در مسجد خلوت میگزیدند. در مساجد حوزههایی بود برای مقابله و تلاوت که در آنها تجوید و قرائت قرآن نیز تعلیم میشد . چنانکه حلقههای اذکار - ذکر نام خدا - هم در مساجد تشکیل مییافت. در بعضی مساجد مجموعههای حدیث قرائت تعلیم میشد. این فواید گوناگون سبب میشد که بنای مسجد ، هم راحت باشد و هم سودمند . بدین گونه دراین ابنیهٔ عالی که به خداوند اهدا شده بود، هنر معماری، مفهوم انتزاعی را با هدف انتفاعی در هم آمیخت. البّته تنّوع و اختلاف نژاد اقوامی که سرزمین آنها به وسیلهٔ اسلام فتح شد ، از اسباب تنّوع شیوهٔ معماری در بین مسلمین بود . شک نیست که اولین معماران قدیم اسلام برای آن که تصوّری را که از زیبای داشتهاند تحقّق بخشند،وسیلهٔ دیگری نداشتهاند جز آن که شیوهٔ هنر قوم و کشور خود - ایران ،بیزانس
هند ، شام و مصر - را مورداستفاده قرار دهند. این گونه عناصر و اجزا که از معماری قدیم تر اخذ میشد ، رفته رفته با هدفهای دین جدید تطبیق مییافت و در تحّول معماری اسلامی تأثیر میبخشید.»
-
- پروفسور آرتو آپهام (پوپ) ، باستان شناس
- «من امروز باید بگویم که حفظ مساجد برای مسلمانان تکلیف است .»
- «اگر حرم و کعبه و مسجد و محراب، سنگر و پشتیبان سربازان خدا و مدافعان حرم و حرمت انبیاء نیست، پس مأمن و پناهگاه آنان در کجاست؟»
- اینها از مسجد میترسند. من تکلیفم را باید ادا کنم؛ به شما بگویم. شما دانشگاهیها شما دانشجوها، همه تان مساجد را بروید پر کنید! سنگر هست اینجا؛ سنگرها را باید پر کرد.»
- «مساجد و محافل دینیه را که سنگرهای اسلام در مقابل شیاطین است، هر چه بیشتر گرم و مجهز نگه دارید!»
- «مسجد محلی است که از آن باید امور اداره بشود. این مساجد بود که این پیروزی را برای ملت ما درست کرد. این مراکز حساسی است که ملت باید به آن توجه داشته باشند. این طور نباشد که خیال کنیم حالا دیگر ما پیروز شدیم، دیگر مسجد میخواهیم چه کنیم؟ پیروزی ما برای اداره مسجد است.»
- « زنده نگهدار هنر اسلامی مساجد هستند.»
- «مسجد هسته اساسی تشکیلات انقلاب اسلامی بود. یکی از عناصر مهم در پیروزی انقلاب، احیای مجدد مسجد و تمام ابعاد عملکردی آن بود. نقش مسجد، دیگر نه عزلت و گریزگاهی از جامعه بود که مردم برای دوری جستن از دنیا، گرفتن وضو، انجام عبادات یا گوش دادن به صوت قرآن به آن پناه میبردند، بلکه برعکس، مسجد به یک کانون مبارزه و مرکز فرماندهی بدل گردید. به طور خلاصه، مسجد تماماً آن چیزی شد که در عصر پیامبر بود.»
در ادبیات [ویرایش]
نثر [ویرایش]
شعر [ویرایش]
- روی در مسجد و دل ساکن خمار چه سود؟// خرقه بر دوش و میان بسته به زنار چه سود؟
- سعدی
- گه معتکف دیرم و گه ساکن مسجد // یعنی که تو را میطلبم خانه به خانه
- روزی که برفتند حریفان پی هر کار// زاهد سوی مسجد شد و من جانب خمار
- بهائی
حدیث [ویرایش]
- «هر کس برای عبادت خدا وارد مسجد شود ، خداوند او را از زایران خود قرار میدهد. پس بسیار به مسجد بروید تا بیش تر زایر خدا شوید.»
- امام صادق (بحارالانوار جلد ۸۳ صفحه ۳۸۴)
- «هر کس مسجدی بسازد ، خداوند برای او خانهای در بهشت میسازد.»
- امام صادق (ع)(وسایل الشیعه جلد ۸۶ صفحه ۴۸۵)
- «ای اباذر! صدایت در مسجد بلند نباشد." (سخن بیهوده نگو.)مسجد را محل خرید و فروش قرار ندهید و از گفتن سخن باطل در مسجد بپرهیزید.»
- حضرت محمد بن عبدالله(بحارالانوار جلد ۷۷ صفحه ۸۵)
- «نشستن در مسجد به انتظار نماز عبادت است ، تا زمانی که غیبت نکند.»
- حضرت محمد بن عبدالله
- «نشستن در مسجد برای سه چیز باشد: ۱- خواندن نماز ۲- یاد خدا کردن ۳- پرسش علمی.»
- حضرت محمد بن عبدالله
در قرآن [ویرایش]
- قُلْ أَمَرَ رَبِّی بِالْقِسْطِ وَأَقِیمُواْ وُجُوهَکُمْ عِندَ کُلِّ مَسْجِدٍ وَادْعُوهُ مُخْلِصِینَ لَهُ الدِّینَ کَمَا بَدَأَکُمْ تَعُودُونَ
- سوره ۷/ آیه ۲۹
- بگو پروردگارم به دادگری فرمان دادهاست و [اینکه] در هر مسجدی روی خود را مستقیم [به سوی قبله] کنید و در حالی که دین خود را برای او خالص گردانیدهاید وی را بخوانید همان گونه که شما را پدید آورد [به سوی او] برمیگردید
- یَا بَنِی آدَمَ خُذُواْ زِینَتَکُمْ عِندَ کُلِّ مَسْجِدٍ وکُلُواْ وَاشْرَبُواْ وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ یُحِبُّ الْمُسْرِفِینَ
- سوره ۷/ آیه ۳۱
- ای فرزندان آدم جامه خود را در هر نمازی برگیرید و بخورید و بیاشامید و[لی] زیادهروی مکنید که او اسرافکاران را دوست نمیدارد (۳۱)
- سُبْحَانَ الَّذِی أَسْرَی بِعَبْدِهِ لَیْلًا مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَی الْمَسْجِدِ الأَقْصَی الَّذِی بَارَکْنَا حَوْلَهُ لِنُرِیَهُ مِنْ آیَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ البَصِیرُ
- سوره ۱۷ آیه ۱
- منزهاست آن [خدایی] که بندهاش را شبانگاهی از مسجد الحرام به سوی مسجد الاقصی که پیرامون آن را برکت دادهایم سیر داد تا از نشانههای خود به او بنمایانیم که او همان شنوای بیناست
ضربالمثلها [ویرایش]
ضربالمثلهای فارسی [ویرایش]
- «بدبخت اگر مسجد آدینه بسازد// یا طاق فرود آید، یا قبله کج آید.»
- «برای یک بینماز، در مسجدو نمیبندند.»
- «چراغی که به خانه رواست، به مسجد حرام است.»
- «در مسجده، نه کندنیست نه سوزوندنی.»
- «مسجد نساخته گدا درش ایستاده.»
- «مسجد جای خوابیدن نیست.»
- «باب مسجد است، نه از جای گشادنی نه آتش گرفتنی.»ضربالمثلهای خراسانی/نیشابوری
دیگر [ویرایش]
وقتی چنگیز خان داخل مسجد جامع شهر بخارا شد، پرسید
- چنگیزخان «در اینجا مسلمانان چه کار میکنند؟».
- مردم محل به جوابش گفتند «اینجا مسجد است، جایی که ما عبادت خدا را بجا میاوریم»”
