اصلاحات ارضی
اصلاحات ارضی به مجموعه سیاست‌ها و اقدامات دولت برای تغییر نظام مالکیت و بهره‌برداری از زمین‌های کشاورزی، کاهش تمرکز مالکیت در دست مالکان بزرگ و افزایش دسترسی کشاورزان و دهقانان به زمین گفته می‌شود. این اصلاحات معمولاً با اهدافی مانند کاهش نابرابری روستایی، افزایش بهره‌وری کشاورزی و ایجاد تغییرات اجتماعی و اقتصادی در روستاها انجام می‌شود. اصلاحات ارضی در ایران عمدتاً در اوایل دهه ۱۳۴۰ و در چارچوب «انقلاب سفید» محمدرضا شاه اجرا شد. قانون اصلاحات ارضی در سال ۱۳۴۰/۱۹۶۲ تصویب و در سالهای بعد، طی چند مرحله اجرا شد و با محدود کردن مالکیت زمین و واگذاری بخش قابل‌توجهی از اراضی مالکان بزرگ به دهقانان، ساختار مالکیت و روابط ارباب ـ رعیتی را به‌طور اساسی دگرگون کرد.
گفتاوردها
[ویرایش]- «اصلاحات ارضی مرحله به مرحله نخست در املاک سلطنتی و سپس در املاک خالصه و بالأخره در نتیجه کوشش هماهنگ شاه و ملت انجام شد و بدین‌ترتیب آرمان شاه به‌صورت یک امر بزرگ و موفقیت‌آمیز تحقق یافت. اصلاحات ارضی وعده‌ای وفاشده و آینده‌ای تحقق‌یافته است. گذشته از این، در سالهای اول پیش‌درآمدی برای اصلاحات ارضی در سایر کشورها بود و در سالهای آخر به‌صورت راهنما و سرمشق برای ایجاد تحول در روستاها درآمد. هرچند سرعت تقسیم اراضی در ایران به تنهایی این امر را در صدر تحولات ده سال اخیر جهان نهاده است، ولی جامعیت امر چشمگیرتر از سرعت انجام آنست و نه تنها یک پیروزی بزرگ اجرایی بلکه اساساً یک موفقیت سیاسی و اجتماعی به شمار می‌آید. کاری که انجامش برای ایرلندی‌ها نیم قرن به درازا کشید، ایرانی‌ها آنرا ظرف کمتر از ده سال به پایان آوردند.»
- دی. آر. دِنمن رئیس دپارتمان اقتصاد زمین دانشگاه کمبریج انگلستان[۱]
- «برنامه همه‌جانبه اصلاحات ارضی محتوای اساسی انقلاب وطن ما را تشکیل داده و می‌دهد و بدون از میان برداشتن رژیم منحوس ارباب و رعیتی و استقرار یک سیستم اجتماعی و اقتصادی تازه در مناطق روستانشین کشور، آغاز حرکت و انجام فعالیت‌های خلاقه همه‌جانبه‌ای که در سیزده سال گذشته صفت بارز و مشخص جامعه انقلابی ایران در سطح جهانی شناخته شد هرگز امکان‌پذیر نبود.»
- «آخرین میخ را بر تابوت نظام ارباب-رعیتی و نیز بر تابوت شاه کوبیده‌ام.»
- «اصلاحات ارضی به ثبات سیاسی در ایران نیز منجر نشد. نظام سلطنتی‌ای که بیست‌وپنج قرن دوام آورده بود، تنها شش سال پس از تکمیل یک اصلاحات ارضی عمده سرنگون شد.»
منابع
[ویرایش]- ↑ نشریه بورس، شماره 126، دورۀ اول، صفحۀ 61
- ↑ نشریه بورس، شماره 126، دورۀ اول، صفحۀ 59
- ↑ https://www.magiran.com/article/2394297
- ↑ Majd, M. G. (1987). Land Reform Policies in Iran. American Journal of Agricultural Economics, 69(4), 843–848. Portico.
پیوند به بیرون
[ویرایش]
 این یک نوشتار ناتمام است. با گسترش آن به ویکی‌گفتاورد کمک کنید. |