سید جمال‌الدین اسدآبادی

از ویکی‌گفتاورد
پرش به: ناوبری، جستجو

سید جمال الدین اسدآبادی (۱۸۳۸ تا ۱۸۹۷ میلادی) اندیشمند سیاسی و مبلغ اندیشه اتحاد اسلام بود. سید جمال‌الدین اسد آبادی، در ۱۲۵۴ قمری (۱۸۳۸ میلادی) در اسد آباد همدان متولد شد

بد ترین درد مردم مشرق زمین این است که آنها در اتحاد میان خود با هم اختلاف دارند و در تایید اختلاف با همدیگر متحد و اتفاق نظر دارند، آنها در میان خود عهد و پیمان بسته و متحد شده اند که میان خود یک پارچه و متحد و متفق نشوند
پرونده:Asadabadi statue - Iran.jpg
زنده رود از خاکدان ما بگوی / از زمين و آسمان ما بگوی/خاکی و چون قدسيان روشن بصر /از مسلمانان بده مارا خبر فطرتش از مشرق و مغرب بری است / گرچه او از روی نسبت خاوری است.اقبال لاهوری (تندیس سید جمال الدین اسدآبادی در نزدکی اسد‌آباد، همدان، ایران)

گفتاورد[ویرایش]

از کتاب« سخنان برگزیده از زبان حکیم مشرق زمین.»[ویرایش]

  • « اگر به دست و پای انسان زنجیر انداخته شود بهتر از اینست که اوهام و خرافات بر عقل او بند و زنجیر بیندازد .»


  • « کسی که ادعا دارد که دین اسلام به سختی و دشواری دستور می دهد نه سهولت و آسانی و به ضرر امر صادر می کند نه به نفع، قضاوت کورکورانه کرده خیلی دروغ گفته است.»


  • «  چشم انسان کور باشد بهتر است از اینکه بینش و طرز فکر او کور گردد.»


  • « علم دارای پوست و مغز است. کسی که به پوست اکتفا می ورزد در دریای بیکران غرق گشته.»


  • «  بهترین رنگ بیرق آزادی خون مجاهدین قهرمان است.»


  • «  آزادی خواهی یک آرزو است. تحصیل آن کار و پیکار می خواهد و انسان را وادار به پذیرش قربانی و ایثار و قبول خطرها و مشکلات می گرداند.»


  • «  اعتماد مظلوم بر وعده های ظالم کشنده تر از توپ و شمشیر است.»


  • « ملتی که برای تحصیل حق، یک ساعت جهاد کرد برای او بهتر از زندگی کردن در ذلت تا قیامت است.»


  • « اگر ملتی از ستمگران از دیگر اسباب و عوامل بدون سخن استفاده نمی کند، پس آن ملت گمراه تر از حیوانات چهار پاه اند.»


  • « آزادی فکری و بیان گرفته می شود و داده نمی شود، آزادی و استقلال وطن به گفتار حاصل نمی گردد.»


  • «  پیشوا همان کس است که مردم را به اعمال و افعال خود رهبری می کند نه به اوامر و اقوال خود.»


  • «  بد ترین درد مردم مشرق زمین این است که آنها در اتحاد میان خود با هم اختلاف دارند و در تایید اختلاف با همدیگر متحد و اتفاق نظر دارند، آنها در میان خود عهد و پیمان بسته و متحد شده اند که میان خود یک پارچه و متحد و متفق نشوند.»


  • «  حقایق را نمی توان به گمان و خیال و توهم از میان برد .»


  • «  کثرت مویدان دعوتگر و یا دعوت بدون علم و دانش و دعوای صحت آن دست آوردی ندارد و موجب ذلت است. و شمار کمی از مویدان و پیروان دعوت و تبلیغ بر مبنا و اساس علم مقام و منزلت دارند و دعوت دوام هم میکند.»


  • «  قدامت همیشه برتری و تقوق بار نمی آورد.»


  • «  نیرومندی بت خوفناک است و ناتوانی شبحی است زادهء همین ضعف و انسان ضعیف و نانوان در برابر قوت و نیرومندی سر فرود می آورد و به خدا بودن قوی تصدیق می کند.»


  • «  پست ترین مردم کسی است که زندگی خود را در مرگ دیگران می جوید و بزرگترین آنها همان کسی است که زندگی دیگران را گرچه یک نفر هم باشد در بدل مرگ خود می خواهد.»


  • «  پستی و حقارت را برگزیدن آسانتر از طلب عزت و وقار است.»


  • «  هر کس از شاهان بدون ارتکاب جرمی بترسد بردهء پستی بیش نیست .»


  • «  صاحب حق قوی است گرچه در مقام ضعف قرار دارد و دوستدار باطل ضعیف است گرچه در ظاهر قوی معلوم شود.»


  • «  کمتر اتفاق می افتد که حق بدون زحمت بدست بیاید.»


  • «  ملت بدون اخلاق، نیست و نابود است و اخلاق بدون عقیده دست آوردی ندارد و عقیده ء بدون فهم و علم عقیده نیست .»


  • «  بهترین ترازوی اعمال ملتها اخلاق آنها است.»


  • «  جویندگان حکمت بسیار اند، اما عمل کنندگان کم اند.»


۲*«  بزرگترین دلیل بر همت شخص مخالفت آشکارای او با عرف و عاداتی می باشد که بطلان آن اشکار است .»


  • «  دو حکیم عاقل در ملت دو میلیونی، بهتر از هزار مردی که در آن ملت تظاهر به عقل کرده مدعی حکمت می شوند.»


  • «  اگر جاهلان حاکم شوند نظم و نسق جامعه از همدیگر متلاشی گردد .»


  • «  اگر ساحه و میدان از مردم عاقل خالی بماند برای پر کردن آن جاهلان و مردم نادان با همدیگر به مسابقه بپردازند.»


  • «  جاهل و نادان زنده، مرده ء بیش نیست و عالم مرده زنده است .»


  • «  کسی که خود را اصلاح کرده نتواند کس دیگری را اصلاح کرده نمی تواند .»


  • «  ترسی که از چوکی و مقام حاکم نه از عدل و قضاوت منصفانهء او برای انسان دست می دهد باید بیشتر از احترام او مورد استهزاء و مسخره قرار بگیرد.»


  • «  بیشترین زمامداران مشرق زمین در موقفی قرار دارند که اگر یکی از آنها در عمیق ترین چاه بردگی انداخته شود و لقب های بزرگی مجرد، و بدون محتوای او حفظ گردد بی تفاوت مانده دنیا را برای خود جنت می پندارد .»


  • «  کسیکه هیزم برای فروش جمع می کند بهتر از کسی است که طلا را ذخیره می نماید .»


  • «  عاقل همان کسی است که آنچه به خود پسند ندارد به دیگری نیز نمی پسندد .»


  • «  احزاب سیاسی بهترین دواء اند اما در مشرق زمین در اًغلب حالات به بدترین درد و مرض تبدیل می گردد.»


  • «  چکاچک شمشیر ها بدون جنگ و افتخار به لباس جنگی در زمان صلح نشانهء ترس در میدان کارزار است .»


  • « مرد ادیب در مشرق زمین می میرد اما زنده است و زنده است گرچه مرده است .»


  • «  دست آورد های عقل زمانی سودمند است که از قیودات اوهام رهایی یابند .»


  • «  نو آموز آغاز مقدمات علوم گمان می کند که دریایی از علم آموخته و کفایت می کند اما طالب راسخ و استوار در طلب علم تحقیق کرده به این عقیده است که در ابتدای طلب آن قرار دارد.»


  • «  هر گاه انسان با خود محاسبه نما ید همان طوریکه دیگران را مورد احتساب قرار می دهد در این صورت اشتباهات او کم شده و به کمال نزدیک می شود.»


  • «  اگر به دست و پای انسان زنجیر انداخته شود بهتر از اینست اوهام و خرافات بر عقل او بند و زنجیر بیندازد.»


  • «  لیت قول بر مردم مشرق زمین مصداق ندارد که گقته اند: به هر حالتی که می باشید و به هر راهی که می روید.»


  • «  زمامداری بر شما- مطابق هما حالت- گماشته می شود بلکه این قول در آنها محل تطبیق دارد که : زمامداری شما هر طوری باشد شما نیز همان طور می شوید و به راه او روان می گردید.»


در کتاب تاریخ افغانستان[ویرایش]

بخش نخست[ویرایش]

  • « فارسها اين مردم را افغان ناميده اند ؛ به اين علت كه هنگامي كه آنان در زمانهاي قديم توسط بخت النصر اسير شده بودند بسيار آه و ناله و فرياد و شيون مي كردند . از اينرو نام "افغان" كه در زبان فارسي معناي ناله وفرياد مي دهد آز آن زمانها (يعني از زمان بخت النصر شاهنشاه بابل باستان ؛ حدود سه هزار سال قبل) بر آنان اطلاق مي شده است . »
  • «همچنين گفته مي شود كه " افغان " نام يكي از نوادگان "شاؤول" (1) جد افغانها ؛ بوده از اينرو آنان به نام جد اول خود شان خوانده شده اند .
  • « عوام فارسي به زبان عاميانه اين مردم را " اوغان" مي نامند كه مشابه نام " پتان" است كه از طرف هندوان بر آنان اطلاق مي شده . اما بعضي از طوايف افغاني مثل ساكنين قندهار و غزني خود را پشتون و يا پشتانه مي خوانند . و بعضي هم مثل ساكنين نواحي خوست ؛ كورم و باجور خود را پختون و پختانه نا ميده اند .»
  • « از دقت در همخواني و همگوني اين الفاظ در ميا بيم كه همهء اين كلمات داراي ريشهء واحدي هستند كه عبارت از همان كلمه افغان ( اوغان و يا پتان) است . گفته مي شود كه اصل اين كلمه از ريشهء "پختان " و پشتان " است كه بطور صحيح از كلمه باشتان (باشتين) اخذ شده كه نام قريهء از قرات نيشابور است . و يا ممكنست از كلمهء " بشت " نام يكي از شهر هاي خراسان قديم اخذ شده باشد. و با حروف الف و نون كه علامت جمع در زبان فارسي است تركيب شده است. احتمال ميرود كه افغانها در اصل در اين شهر سكونت داشته اند وبعد آنجا را ترك كرده به نواحي ديگر منتشر شده اند. از طرفي حرف واو در كلمات پشتو و يا پختو مثل ياي عربي علامت نسبت مكاني است . كه در اين حالت گويا علامت جمع ( ون) به هدف اختصار حذف شده است .»
  • « و همچنين احتمال ميرود كه اصل اين كلمات از كلمه (بشيت) گرفته شده باشد. كه نام يكي از قصبات يا شهرهاي فلسطين است . اين احتمال از آنجا مطرح شده كه گفته مي شود كه افغانها اصلاً ازجمله اسباط بني اسرائيل بوده اند. ....»


گفتاوردهای بدون منبع[ویرایش]

  • «هواخواه مرگ در راه سربلندی وطن یا با قهرمانی به شهادت می‌رسد یا زندگی شرافتمندانه‌ای بدست می‌آورد.»


  • «سال‌ها پیش، بیرون شهر استخر، پرستشگاهی بزرگ بود که مسافران به هنگام شب از ترس تاریکی به درون آن پناه می‌بردند؛ ولی هرکس به درون آن می‌رفت، به طرز مرموزی می‌مرد. کم کم همه مسافران از این پرستشگاه ترسیدند و هیچ کس پروای آن را نداشت که شب را در آن جا بگذراند. تا سر انجام مردی که از زندگی بیزار و خسته شده بود ولی اراده‌ای نیرومند داشت به درون پرستشگاه رفت. صداهایی سهمگین و هراس انگیز از هر گوشه بر خاست که او را به مرگ تهدید می‌کرد. ولی مرد نترسید و فریاد زد: ((پیش آیید که از زندگی خسته شده ام!))با همین فریاد، یک باره صدای انفجاری بزرگ برخاست و طلسم پرستشگاه شکسته شد و از شکاف‌های دیوارهایش گنجینه‌های پنهان معبد پیش پای مرد فرو ریخت. بدین سان، آشکار شد که آن چه مسافران را می‌کشت، ترس از خطری موهوم بود. بریتانیای کبیر، چنین پرستشگاه بزرگی است که گمراهان چون از تاریکی سیاسی بترسند به درون آن پناه می‌برند و آن گاه اوهام هراس انگیز ایشان را از پای در می‌آورد. می‌ترسم روزی مردی که از زندگی نومید شده ولی همتی استوار دارد به درون این پرستشگاه برود و یکباره در آن فریاد نومیدی برآورد.سپس دیوار‌ها بشکافد و طلسم اعظم بشکند.»

دیگر[ویرایش]

  • «یونسکو سال 2008 را سال تجلیل از مبارزات سید جمال الدین افغاني نام گذاری کرد.»

درباره او[ویرایش]

  • «پدرم به من زندگانی را هدیه کرده که در آن با برادرانم علی و محروس شریک هستم، اما سید جمال الدین به من حیات را بخشیده است که در آن با محمد (ص)، ابراهیم، موسی، عیسی، و ... شریک هستم»


  • «آزادی اندیشه او، منش بزرگ و مهر آمیز او، اثنای محاورات مان مرا متقاعد ساخت که در برابرم یکی از آشنایان دانشمند قدیمم، چون ابن سینا، ابن رشد و یا یکی از آن بی ایمانان بزرگ که پنج قرن میراث روح انسانی را عرضه کردند، دوباره زنده گردیده است »


  • «زنده رود از خاکدان ما بگوی / از زمين و آسمان ما بگوی/خاکی و چون قدسيان روشن بصر /از مسلمانان بده مارا خبر فطرتش از مشرق و مغرب بری است / گرچه او از روی نسبت خاوری است.»


  • « شیرگر ، زادگاه سید جمال الدین است ، ولی سید چون به شاگردان عربی و ترکی و یا ‏غربیان یا ایرانیان می گفت که مولد من اسد آباد کنر افغانستان است ، مرادش همین شیر گر است که دری زبانان ‏این جای را اسد آباد گفته اند و اکنون فقط نام پشتوی آن باقی مانده است .زیرا در تمام این نواحی کنر و کامه ، ‏مردم به زبان پشتو تکلم می نمایند و اسد آباد فقط ترجمه شیر گر پشتو است.‏»
    • عبدالحي حبیبی مورخ مشهور افغاني


پیوند به بیرون[ویرایش]

Wikipedia-logo-fa.png
ویکی‌پدیا مقاله‌ای دربارهٔ
  • نسب و زادگاه سید جمال الدین الافغانی ،عبدالحي حبیبی
  • افغانی، سید جمال الدین، الآثار الکاملة، اعداد و تقدیم: سید هادی خسروشاهی، قاهره، مکتبة الشروق الدولیة، اول، 1423ق. ج6 (خاطرات جمال الدین الحسینی الافغانی به قلم محمد مخزومی)